Được mệnh danh là vàng trắng, mủ cao su đóng vai trò quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp. Tuy được ứng dụng rộng rãi nhưng ít ai biết được đặc điểm, quy trình khai thác, chế biến cụ thể ra sao. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu chi tiết các thông tin về vật liệu này.
Mủ cao su thực chất là gì?
Đây là chất lỏng có màu trắng đục lấy ra từ cây cao su. Nó thực chất là dạng nhũ tương trong nước có thành phần là các hạt latex nhỏ. Khi mủ tiếp xúc với chất hóa học, không khí thì sẽ đông lại và thành cao su tự nhiên.
Mủ cao su được thu hoạch khoảng 8-10 tháng mỗi năm và thường được lấy vào buổi sáng sớm. Mủ được chia thành hai loại cơ bản:
- Mủ nước được thu hoạch trực tiếp từ cây
- Mủ khô đã được chế biến thành dạng rắn như cao su khối hoặc tấm.
Quy trình khai thác mủ cao su diễn ra như thế nào?
Khai thác mủ hay còn gọi là cạo mủ. Đây là kỹ thuật cần sự chính xác và đòi hỏi kinh nghiệm. Bởi khi thực hiện đúng cách thì cây sẽ cho năng suất vượt trội.
Giai đoạn chuẩn bị
Trước khi thu hoạch, bạn cần phải chọn cây đã đạt khoảng 5-6 năm tuổi có thân cây to khỏe. Đồng thời, bạn cần chuẩn bị thêm dao cạo mủ, máng hứng và chén hứng để đảm bảo mọi việc diễn ra nhanh chóng. Bạn có thể chọn chén đất nung hoặc sứ để chứa mủ khi cạo.
Giai đoạn thu hoạch và bảo quản mủ
Khi cạo mủ, bạn cần xác định vị trí, độ sâu và lượng vỏ cần cạo. Khi cạo khoảng 2-3 giờ thì mủ sẽ chảy vào chén. Lúc này, bạn cần thu gom lại và cho vào thùng chứa lớn để tránh bị đông đặc sớm. Mủ sẽ được bảo quản và vận chuyển về nhà máy để xử lý và chế biến.
Các bước chế biến mủ cao su tại nhà máy
Khi cạo được mủ và đưa về nhà máy thì sẽ bắt đầu xử lý và chế biến ra các sản phẩm khác nhau. Quá trình này sẽ bao gồm các bước cơ bản như:
- Sơ chế mủ bằng cách lọc, pha loãng và đưa qua bể lắng.
- Làm đông bằng axit Acetic hoặc axit Formic để mủ đông cục lại.
- Sấy lạnh, ép và tạo hình để thành cao su khối, cao su tấm.
- Đóng gói, bảo quản: Thành phẩm sẽ được đóng gói kỹ càng, bảo quản đúng cách và đưa đến nhà bán, đơn vị phân phối.
Ứng dụng mủ cao su trong cuộc sống
Mủ khi được khai thác sẽ được dùng làm thành phần chính để chế tạo nhiều sản phẩm sử dụng trong các lĩnh vực.
Trong ngành giao thông
Mủ cây cao su tự nhiên được dùng làm lốp xe. Theo thông tin hơn 70% sản lượng cao su được dùng trong lĩnh vực này.
Trong ngành y tế
Mủ còn được dùng để sản xuất các thiết bị, đồ dùng phục vụ cho ngành y tế như nút cao su, găng tay cao su, bao cao su,…
Ngành xây dựng
Những vật giảm chấn, thảm, vật liệu cách nhiệt, lót sàn,…mà bạn thường thấy chính là có thành phần từ mủ cao su.
Trong lĩnh vực thủy điện
Thiết bị chống thấm, băng chặn nước hoặc gioăng cao su để chèn bê tông thường được làm từ mủ của cây cao su. Đây là ứng dụng cơ bản trong lĩnh vực này mà không phải ai cũng biết.
Dùng sản xuất các loại đồ dùng gia đình
Ứng dụng phổ biến hơn là dùng mủ cao su để tạo thành các sản phẩm như đệm, chăn, ga, gối,…Rất nhiều thương hiệu cung cấp nệm cao su tự nhiên xuất hiện trên thị trường đáp ứng nhu cầu.
Giá trị kinh tế mà mủ cây cao su mang lại
Có thể bạn chưa biết, mủ cao su là mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Mỗi năm, nó mang về hàng tỷ USD góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế. Các thị trường lớn như Hàn Quốc, Trung Quốc, Châu Âu có nhu cầu nhập khẩu cao su khá cao.
Không những thế, mủ của cây cao su còn góp phần vào việc cải thiện đời sống của nông dân. Việc trồng cây cao su và thu hoạch mủ đã mang đến nguồn thu nhập ổn định cho rất nhiều gia đình đặc biệt là khu vực Tây Nguyên và một vài tỉnh ở Đông Nam Bộ. Bên cạnh đó, các nhà máy chế biến, sản xuất cao su được mở ra đã giải quyết việc làm cho lực lượng lớn lao động.
Một số câu hỏi liên quan đến mủ cây cao su
Khi tìm hiểu về mủ của cây cao su, chắc hẳn nhiều người sẽ có những băn khoăn như:
Mủ của cao su có độc hay không?
Theo các nghiên cứu từ chuyên gia, mủ đã qua xử lý thì không gây hại. Tuy nhiên, khi làm việc trực tiếp hằng ngày với mủ thì nên dùng đồ bảo hộ, khẩu trang để bảo vệ sức khỏe. Việc tiếp xúc với chất liệu, hóa chất lâu ngày sẽ ảnh hưởng đến da, sức khỏe. Chưa dừng lại ở đó, nó có thể ảnh hưởng đến chất lượng mủ khi thu hoạch nếu tiếp xúc.
Vì sao mủ của cao su khi dính tay lại khó rửa
Mủ cây cao su chứa hạt polyisopren có đặc tính đàn hồi khi tiếp xúc với không khí sẽ kết dính. Nếu tay chạm phải sẽ có lớp màng mỏng bám chặt nên rất khó rửa bằng nước. Bạn có thể dùng cồn để xử lý và rửa lại với xà phòng.
Mủ khi được thu hoạch bảo quản thế nào?
Như bạn đã biết, mủ bị đông tự nhiên nên cần bảo quản đúng cách.
- Mủ nước thì cho nên NH3 và cho vào bồn inox hoặc thùng kín.
- Mủ đông được bảo quản bằng cách phơi khô hoặc sấy
Trên đây là những thông tin về mủ cao su mà không phải ai cũng biết. Đây là nguyên liệu quan trọng cho nhiều ngành vật liệu công nghiệp mang lại giá trị cao. Mong rằng những chia sẻ trên sẽ hữu ích với mọi người, đặc biệt là những ai đang tìm kiếm chất liệu cho sản xuất công nghiệp.
